zondag, november 23, 2008

Verslag Emerging Netwerk Utrecht

Gistermiddag was de vierde bijeenkomst van ons regionale Emerging Netwerk. We waren met 22 mensen, waarvan elf nieuwe mensen (volgens de telling van Johan) en vijf Jesus Freaks. Er is een aardig verloop in bezoekers - is iedereen gewoon druk, of heeft men het na één of twee keer wel gezien? In ieder geval mooi dat er een hoop nieuwe mensen bij waren.

Johan hield een verhaal over "The Third Quest for the Historical Jesus" en een paar gasten van WorshipLAB hielden een erg inspirerend verhaal. WorshipLAB is een experiment waarbinnen gezocht wordt naar nieuwe, creatieve vormen van aanbidding. Dat gaat onder meer met knippen en plakken, woord en beeld, multimedia-installaties, DJen en VJen, en alles wat ze verder kunnen verzinnen. Toegegeven, het is erg lastig om uit te leggen, misschien moet je een paar van die kunstzinnige types in actie zien en met hen meedoen voordat je echt kunt vatten wat ze doen. Twee andere Freaks waren ook geïnspireerd: we hebben al ontdekt dat zingen voor JF Utrecht geen goed idee is, dus is het misschien wel een heel goed idee om te gaan experimenteren met andere vormen.

Eén vorm die we al een keer gedaan hebben was "bidden met bouwstenen" (volgens Hans: bidden met blokjes). Er waren papieren blokjes in zes kleuren, en iedere kleur staat voor een thema: gezondheid, familie, Utrecht, roeping, etc. Na een inleidend gebed denk je na over waar je voor wil bidden, en pak je een bijpassend blokje bij ieder gebedspunt. De kleuren en thema's bieden een handvat om na te denken over gebedspunten. Als iedereen klaar is met graaien, vertel je aan elkaar waar je voor wil bidden en welke blokjes je daarvoor gepakt heb. Nadat je dat met elkaar hebt gedeeld, is er een tijd van gebed waarin je je gebedspunten bij God brengt, en de blokjes in een schaal legt. Na het gebed zie je een schaal vol met gekleurde blokjes, die symbool staat voor de gebedspunten die bij God gebracht zijn. Daarna trek je bier open en vertel je een goeie mop.

O wacht, dat laatste hoort niet bij het bidden met blokjes. Gelukkig wel bij onze Jesus Freaks stijl ^_^

donderdag, november 20, 2008

Een onchristelijke bijbeltekst

In mijn eerdere post schreef ik over meditatie en memorisatie (en niet in die volgorde). Die post ontstond, toen ik eigenlijk over iets anders wilde schrijven. Ik ben namelijk bezig met Psalm 139, een prachtige psalm die terecht erg bekend is. Maar er staan vier verzen in, die iets minder aansprekend zijn. Zeg maar, afstotend. En wat moet je daar nu mee? Het gaat om vers 19-22:

God, breng de zondaars om,
– weg uit mijn ogen, jullie die bloed vergieten –
ze spreken kwaadaardig over u,
uw vijanden misbruiken uw naam.

Zou ik niet haten wie u haten, HEER,
niet verachten wie tegen u opstaan?
Ik haat hen, zo fel als ik haten kan,
ze zijn mijn vijand geworden.

Gezellig. Ik wacht nog op de dag dat iemand tegen me zegt: “Gijs, ik was voor je aan het bidden en moest aan deze tekst denken. Kun je er wat mee?” Tja... Wat moeten we met zo’n tekst? Ik zou hem zelf mijn strot niet uitkrijgen. “Breng de zondaars om”. Wie zou het overleven als God dat gebed verhoord? Ik niet! “Zou ik niet haten wie u haten, HEER?” Nee! Ik ben geroepen mijn vijanden lief te hebben. Die David met zijn onchristelijke teksten...

Wat moeten we met zo’n tekst? Uit de Bijbel knippen? Gewoon negeren? Is dan toch niet “elke schrifttekst door God geïnspireerd” (2 Tim 3:16)? Bah. Ik heb een hekel aan de menselijke neiging om te denken dat je het beter weet dan God, en om dus maar een Bijbeltekst uit de Bijbel te knippen. Dus de tekst blijft staan. Ook al is het nog zo’n onchristelijke Bijbeltekst.

Kan ik het niet eens zijn met een Bijbeltekst, en er toch een goede boodschap in ontdekken? Ja, dat kan. Zeker als je bedenkt dat dit een psalm is: een uiting van een mens naar God toe. God heeft deze psalm geïnspireerd, als uiting van een mens naar God toe. Blijkbaar staat God deze harde, liefdeloze woorden toe, en de harde, wraakzuchtige gevoelens die achter deze woorden schuilgaan. God weet dat David innerlijk gekweld werd (vs. 23), en David mag voelen wat hij voelt – woede, wraakzucht – en hij mag zeggen wat er in zijn hart leeft. In een disfunctioneel geldt: niet voelen, niet praten. Maar bij God mag je zijn wie je bent, hoef je geen masker te dragen. Je mag je hart uitstorten bij God. En daarom staat God deze onchristelijke teksten toe in zijn Woord.

Ook moet je deze verzen niet los zien van de rest van de psalm. Vooral vers 23 en 24 zijn veelbetekenend. David stort niet alleen zijn hart uit bij God, uit niet alleen zijn woede. Hij zegt ook: “Zie of ik geen verkeerde weg ga, en leid mij over de weg die eeuwig is”. Blijkbaar had hij er wel een idee van, dat hij misschien wel een verkeerde weg bewandelde. Daarom vraagt hij God om hem te onderzoeken, en hem op het juiste pad te brengen. Misschien knaagde zijn haat en wraakzucht aan hem. Hoe dan ook, hij plaatst zich onder de leiding van God. En die woorden zouden misschien wel heel erg vroom en goedkoop klinken, zonder de verschrikkelijke woorden uit de voorgaande verzen.

Met deze uitleg durf ik deze verzen wel uit mijn hoofd te leren. Ondanks de afstotelijke haat van David, kan ik toch iets moois en positiefs zien in deze woorden. Doe ik de tekst geen geweld aan met zo’n uitleg? Tja, wie zal het zeggen? Maar ik doe liever de tekst geweld aan dan andersom. Iemand een beter idee?

zondag, november 16, 2008

Bijbel: meditatie en memorisatie (en niet in die volgorde)

Lees je Bijbel, bid elke dag, zong ik als kind. Pas toen ik zestien of zeventien was, begon ik dit daadwerkelijk te doen - zelf bidden, zelf bijbellezen. Dat noemen we dan "stille tijd", al vraag ik me al jaren af waarom we dat zo noemen. Ik ben er geen kei in, nog steeds niet, al roep ik nog zo hard dat het zo belangrijk is. Misschien hoort het wel bij onze generatie dat we weinig discipline hebben of iets dergelijks. Misschien ben ik als mens helemaal niet geschapen om zo individualistisch met God om te gaan. Maar toch, Jezus deed het, Mozes, David, Petrus, en andere belangrijke dudes (en dudettes). Dus blijf ik vrolijk doormodderen, zoeken, proberen, inkakken en opnieuw starten. Wat doe je eraan?

Eén methode die mij goed ligt, is een combinatie van drie methodes die ik door de jaren heen geleerd heb: memorisatie, meditatie en de Bijbel bidden. De eerste, memorisatie, heb ik van mijn Navigator-broer geleerd, en heeft geresulteerd in een indrukwekkende stapel memorisatiekaartjes, waarvan ik het grootste deel niet uit mijn hoofd ken. Ha! Maar een handjevol verzen en alinea's (perikopen) ken ik wel, en dat handjevol wordt langzaam aan steeds groter. Soms spreekt een tekst mij zo aan, word ik er door geconfronteerd of juist bemoedigd, dat ik hem wil vasthouden. Dan schrijf ik hem op een kaartje (A7 systeemkaartjes van de HEMA, 100 stuks voor 1,75) en leer ik hem uit mijn hoofd. Het grootste gedeelte, zoals ik al zei, beland op een keurig stapeltje teksten dat ik niet ken (mijn "goede bedoelingen"-stapeltje), en een klein gedeelte blijf ik herhalen tot ze goed in mijn hoofd zitten (toegegeven, dat zijn alleen maar de bemoedigende teksten). Ik ben gezegend met mijn geheugen, dus drie keer herhalen is meestal voldoende.

Stap twee, meditatie. Heb ik geleerd uit een boekje over Lectio Divina van Janet Johnston (uitgegeven door Navigator boeken, ha!). We kennen allemaal Bijbelstudie, waarbij je uitvoerig (of minder uitvoerig) met een tekst bezig gaat. Bij meditatie gaat de tekst met jou bezig. Is de bedoeling. Je sluit je af voor de buitenwereld en allerlei afleidingen, brengt alle innerlijke afleiding tot stilte ("Heer, herinner me er zometeen aan dat ik Thomas nog moet bellen"), en je concentreert je op de tekst. Je herhaalt de tekst, twee keer, of drie keer, vijf keer, twintig keer, en je richt je aandacht op ieder woord. Zo zakt de tekst meer en meer je hart in, wordt het een deel van jezelf, van je innerlijk leven.

Memorisatie zonder meditatie is in mijn ogen een kille bedoening. Je hoofd volproppen met kennis, zonder dat het iets persoonlijks met je doet. Ik las laatst dat Elvis Presley zo'n 1750 bijbelteksten uit zijn hoofd kende. Als kind won hij vijf jaar lang gratis deelname aan een kinderkamp door 350 verzen uit zijn hoofd te leren. Maar de teksten bleven kennelijk in zijn hoofd zitten, en zakten niet naar zijn hart. Het zat een voet te hoog. Ik wil niet dat dat mij ook gebeurt (dat is mijn geestelijke excuses voor mijn "goede bedoelingen"-stapeltje).

En meditatie zonder memorisatie? Is zo onhandig, twintig keer de tekst lezen met je ogen dicht ^_^

woensdag, november 12, 2008

22 november: Emerging Netwerk Utrecht

Zaterdag 22 november is er weer een meeting van Emerging Netwerk Utrecht. Ik heb er zin in! We nemen zoals altijd veel tijd om te netwerken, oftewel praktijkverhalen delen, dromen delen, interessante mensen leren kennen, oude bekenden tegenkomen, en gewoon gezellig kletsen. Op het programma staan twee hele boeiende dingen.

Als eerste een presentatie over The Third Quest for the Historical Jesus, waarvan onder andere Tom Wright de bekendste vertegenwoordiger is. Wie was Jezus nu? Wat wilde hij bereiken? Ik verwacht een verfrissend en prikkelend verhaal van onze eigen Johan ter Beek.

Als tweede is er een presentatie over WorshipLAB, een club die zoekt naar nieuwe, creatieve vormen van aanbidding. Of dat nu gaat over knutselen of over multimedia-installaties, ze weten er altijd wel iets moois en interactiefs van te maken. We kunnen veel leren van deze gasten!

Emerging Netwerk is een netwerk van mensen die zoeken naar nieuwe vormen van kerk zijn, theologie, aanbidding, missie, enzovoorts. We bestaan uit theologen, muzikanten, kunstenaars, gemeentestichters, activisten en allerlei andere geïnteresseerden. We willen elkaar steunen in onze zoektocht, onze verhalen en dromen delen, en elkaar bemoedigen en inspireren.

Aanmelden kan bij mij (als emerging regelneef). Meer informatie vind je bijvoorbeeld hier. Zie ik je de 22ste?

vrijdag, november 07, 2008

Worstelen met het kruis

Het kruis. Het symbool van het christendom bij uitstek. En dé kern van het evangelisch en reformatorisch christendom, waardoor ik gevormd en gevoed ben. Al lange tijd worstel ik met het kruis. Hoe meer ik de wereld en de Bijbel bekijk vanuit een koninkrijksperspectief, hoe moeilijker ik het kruis kan plaatsen.

Ik geloof dat het evangelie veel breder is dan "je bent zondig, maar Jezus is voor je zonden gestorven zodat je naar de hemel kan". Jezus is in de eerste plaats koning, pas daarna redder. En ik geloof dat de hemel helemaal niet zo belangrijk is. Jezus praatte er nauwelijks over, iets meer over de hel, maar hij sprak voornamelijk over Gods Koninkrijk op aarde. Hij verkondigde het koninkrijk en demonstreerde het door zijn liefde en zijn wonderen. Hij leerde zijn leerlingen hetzelfde te doen. Zo zou het koninkrijk groeien. Toch?

Maar waarom was het kruis dan nodig? Waarom moest Jezus lijden en sterven? Er zijn veel dudes die vanuit een koninkrijkstheologie nog maar heel weinig aankunnen met het kruis. Het wordt dan een beetje onder het tapijt geveegd. Of het wordt tussen de regels door vergeestelijkt: we hebben toch allemaal een kruis dat we moeten dragen? Of men verzint een ander verhaal om de bloederige dood van onze Koning buiten beeld te plaatsen. En dat vind ik een slechte zaak, en eigenlijk ronduit eng. Maar hoe moet het dan wel? Wat is de plaats van het kruis in het koninkrijk van God? Waarom heeft onze Koning zo gruwelijk geleden, waarom is hij gestorven?

Ik denk dat ik een beginnetje heb gevonden. Of twee beginnetjes. Als eerste een hele simpele gedachte: blijkbaar was het nodig. Blijkbaar was het niet genoeg dat Jezus alleen mens werd, onderwijs gaf, het koninkrijk verkondigde, mensen genas, leerlingen maakte, liefde uitdeelde aan mensen in de marge. Blijkbaar was er meer nodig, iets drastischer, iets schokkenders. Misschien was het nodig dat Jezus met zijn bloed mensen vrijkocht uit de macht van de oude wereld. Misschien was het nodig dat Jezus de dood in ging, als het ware het hoofdkwartier van de duisternis binnen drong, om daar het koninkrijk te brengen. Wat de reden precies ook is, voor mij staat vast dat het nodig geweest moet zijn. Anders was het domweg niet gebeurt.

Als tweede een Bijbeltekst die ik tegenkwam, uit Openbaringen 5. Johannes heeft een visioen van de troonzaal van God, en dan is er een boekrol die niemand mag openmaken. Dan komt Jezus, in de gedaante van een lam dat eruit ziet alsof het geslacht is, en ontvangt de boekrol. Dan zingen de hemelse wezens (vers 9 en 10):
U verdient het om de boekrol te ontvangen en zijn zegels te verbreken. Want u bent geslacht en met uw bloed hebt u voor God mensen gekocht uit alle landen en volken, van elke stam en taal. U hebt voor onze God uit hen een koninkrijk gevormd en hen tot priesters gemaakt. Zij zullen als koningen heersen op aarde.

Kruis en koninkrijk, in één adem genoemd. Ze horen bij elkaar. Jezus is de koning, die zijn onderdanen heeft gekocht met zijn eigen bloed. Hoe dat precies zit... iemand een idee?

dinsdag, november 04, 2008

Holistische missie

Wat een eng woord. Holistisch... toch vind ik het een heel mooi woord. Het komt van het Griekse holos, "heel" of "geheel". Ik hou van het woord.

Vroeger geloofde ik heel simpel: ieder mens is zondig en gaat naar de hel, Jezus biedt je door zijn dood een uitweg zodat je in de hemel kan komen. Ik herinner me dat ik zelfs bij mezelf dacht: "wat geeft het als mensen doodgaan van de honger, dood ga je toch. Als je maar naar de hemel gaat!" Achteraf schaam ik me daar kapot voor. Wat een eenzijdig, oppervlakkig begrip had ik van God!

Nu ben ik ervan overtuigd dat God niet alleen geïnteresseerd is in de vraag of ik een keuze voor Jezus gemaakt heb en mijn hartje naar de hemel gaat, maar dat hij geïnteresseerd is in mijn hele leven, mijn hele zijn. En niet alleen in mij en andere mensen, maar ook in hoe de maatschappij functioneert, hoe groepen mensen functioneren, gezinnen, de economie, maar ook dieren, planten en ecosystemen. God wil niet alleen maar een paar zielen de hemel in krijgen, hij heeft oog voor de gehele wereld. Hij heeft een holistische missie. Kijk bijvoorbeeld in Handelingen 3:

"Wend u af van uw huidige leven en keer terug tot God om vergeving te krijgen voor uw zonden. Dan zal de Heer een tijd van rust doen aanbreken en zal hij de messias zenden die hij voor u bestemd heeft. Dat is Jezus, die in de hemel moest worden opgenomen tot de tijd aanbreekt waarover God van oudsher bij monde van zijn heilige profeten heeft gesproken en waarin alles zal worden hersteld." (vs. 19-21)

Alles zal worden hersteld! God gaat alles herstellen! God gaat mijn hart bevrijden van zonde, én een einde maken aan milieuvervuiling! Yeah!

Ik las vanmiddag een paper van Rogier Bos, waarin hij de kern van het christelijk geloof op een prachtige holistische manier verwoord. Clicky! Een aanrader, voor wie een beetje overweg kan met Engels.